Mâm cỗ chay ngày rằm làm bằng nồi chiên không dầu: 6 món, 90 phút

Hoàng Thanh Nhuần 29/08/2026 0

Đăng 29/08/2026Cách chúng tôi đánh giá

Nhà tôi ăn chay hai ngày mỗi tháng, mùng một và rằm. Mấy năm đầu tôi làm cỗ chay theo lối cũ: bắc ba cái chảo, một nồi luộc, bếp đầy ắp, mà mâm dọn lên thì món nguội món nóng lệch nhau cả tiếng. Từ hôm chuyển sang nấu gần như trọn mâm bằng một chiếc nồi chiên không dầu, tôi rút được xuống còn khoảng 90 phút, tính từ lúc rửa rau tới lúc bê mâm lên bàn thờ.

Bài này là đúng cái quy trình đó. Sáu món, một nồi, năm lượt chạy nồi. Tôi ghi cả định lượng lẫn nhiệt độ, nhưng xin nói trước một câu: nồi chiên không dầu mỗi hãng nóng một kiểu. Cùng đặt 180°C mà nồi giỏ vuông có quạt mạnh sẽ khô mặt thực phẩm nhanh hơn nồi bát tròn đời cũ. Nên trong bảng dưới tôi để khoảng thời gian chứ không phán một con số, và ở món nào dễ hỏng tôi ghi rõ "mở ra xem ở phút thứ mấy". Cứ mở ra nhìn, không sao cả — nồi chiên không dầu không mất nhiệt nhiều như lò nướng.

Trước khi vào bếp: chọn ngày và sắm sửa

Nếu bạn làm cỗ rằm theo âm lịch mà hay quên, tiện nhất là ngó qua lịch âm dương và ngày tốt trong tháng từ đầu tuần để còn kịp đi chợ — rau củ tươi mua sáng sớm ngày rằm bao giờ cũng đắt và vơi hơn mua trước một hôm.

Còn phần bàn thờ thì tôi không dám bàn nhiều, mỗi nhà một nếp. Chỉ là năm ngoái nhà tôi thay bộ đỉnh hạc cũ đã xỉn, tôi có ngồi xem qua các bộ đồ thờ và vật phẩm phong thủy để hình dung kích thước cho vừa ban thờ trước khi ra cửa hàng — đo trước ở nhà rồi hãy đi mua, đỡ phải đổi.

Chuẩn bị: nguyên liệu cho 6 món (mâm 4–5 người)

Món rau củ nướng mật mía

Khoai tây 2 củ vừa (~300g), cà rốt 1 củ, su su 1 quả, ngô ngọt nửa bắp
1,5 thìa canh dầu ăn, 1 thìa cà phê mật mía (hoặc mật ong nếu nhà bạn dùng), 1/2 thìa cà phê muối, chút tiêu

Món đậu phụ tẩm nghệ

4 bìa đậu phụ trắng loại chắc (~400g)
1 thìa cà phê bột nghệ, 1/2 thìa cà phê muối, 1 thìa canh dầu

Món nấm đùi gà nướng sả

300g nấm đùi gà (hoặc nấm sò trắng), 2 cây sả, 1 thìa canh nước tương, 1 thìa canh dầu, 1/2 thìa cà phê đường

Món chả lá lốt chay

20 lá lốt to; nhân: 200g đậu phụ nghiền + 30g nấm mèo ngâm nở băm nhỏ + 30g miến ngâm mềm cắt ngắn + 1 thìa canh bột năng + 1/2 thìa cà phê hạt nêm chay + tiêu

Món nem chay

12 lá bánh đa nem; nhân: 100g khoai môn hoặc củ đậu thái sợi + 50g cà rốt sợi + 30g miến + 20g nấm mèo + 1 thìa cà phê hạt nêm chay
1 thìa canh dầu để phết mặt nem

Món khoai lang kén

400g khoai lang mật hấp chín nghiền, 60g bột năng, 30g đường, 30ml nước cốt dừa (hoặc sữa đặc pha loãng)

Ngoài ra chuẩn bị sẵn: giấy nến đục lỗ, chổi quét dầu hoặc bình xịt dầu, và một cái đĩa sâu lòng để đựng món đã xong.

Bảng nhiệt độ – thời gian – thứ tự chạy nồi

Giả định nồi 5–6L, giỏ tròn khoảng 20cm. Nếu nồi bạn 8L thì gộp được mẻ, tổng thời gian rút xuống còn khoảng 70 phút.

Mốc	Mẻ	Món	Nhiệt độ	Thời gian	Làm gì trong lúc chờ
0–10'	—	Sơ chế rau củ, làm nóng nồi	180°C	4' làm nóng	Cắt khoai, cà rốt, su su
10–30'	1	Rau củ nướng mật mía	190°C	18–20', đảo ở phút 10	Ép đậu phụ, ướp nấm
30–46'	2	Đậu phụ tẩm nghệ	180°C	14–16', lật ở phút 8	Cuốn nem chay
46–60'	3	Nấm sả + chả lá lốt (chung mẻ)	185°C	12–14', lật ở phút 7	Nặn khoai lang kén
60–76'	4	Nem chay	180°C rồi 200°C	12' + 3–4'	Pha nước chấm, lau mâm
76–89'	5	Khoai lang kén	160°C rồi 200°C	8' + 4–5'	Bày các món đã xong

Tổng cộng khoảng 89 phút. Thực tế tôi thường lệch 5–10 phút tuỳ hôm đó tay nhanh hay chậm.

Thứ tự này không phải xếp bừa. Ba lý do: món rau củ chạy lâu nhất nên phải vào nồi đầu tiên và nó ăn nguội vẫn ngon; các món giữa mẻ đều quanh 180–185°C nên nồi không phải hạ nhiệt đợi; món khoai lang kén ngọt để cuối vì đường cháy bám giỏ, chạy trước là mẻ sau bị ám mùi.

Món 1 — Rau củ nướng mật mía

Khoai tây và cà rốt gọt vỏ, cắt khối chừng 2cm — cắt to hơn thì phần lõi sống, nhỏ hơn thì teo. Su su cắt tương tự nhưng dày hơn chút vì su su nhiều nước, nhanh mềm. Ngô tách hạt.

Trộn tất cả với dầu, mật mía, muối, tiêu. Trộn bằng tay cho dầu áo đều từng mặt; chỗ nào không có dầu thì chỗ đó sẽ khô cứng chứ không vàng.

Trải một lớp trong giỏ, đừng chồng lên nhau. Chạy 190°C trong 18–20 phút, mở ra đảo một lần ở phút thứ 10. Đến phút 15 thì xiên thử miếng khoai tây to nhất: đũa xuyên qua ngọt tay là được.

Nếu rau củ nhiều quá một lớp giỏ, chia hai mẻ, mẻ hai chỉ cần 12–14 phút vì nồi đã nóng sẵn.

Món 2 — Đậu phụ tẩm nghệ

Đậu phụ mua về ép nước là bước quan trọng nhất. Tôi kẹp đậu giữa hai lớp giấy ăn dày, đặt cái thớt lên trên, để 10 phút. Đậu càng ráo thì mặt càng se, không ráo thì vào nồi ra một bãi nước và mặt đậu nhũn.

Cắt đậu thành miếng dày khoảng 1,5cm. Rắc bột nghệ trộn muối lên đều hai mặt, quét mỏng một lớp dầu.

Chạy 180°C trong 14–16 phút, lật mặt ở phút thứ 8. Mặt đậu se vàng, cạnh hơi giòn là đạt. Món này không nên chạy quá 18 phút — đậu sẽ khô xác, ăn như bã.

Món 3 — Nấm đùi gà nướng sả (chạy chung mẻ với chả lá lốt)

Nấm đùi gà cắt khúc 3cm rồi bổ đôi theo chiều dọc, khía vài đường chéo nông trên mặt cắt cho ngấm. Sả băm nhuyễn, trộn với nước tương, dầu, đường. Ướp nấm 10 phút là đủ, nấm ngấm rất nhanh.

Lót giấy nến, đặt nấm một bên giỏ.

Món 4 — Chả lá lốt chay (nửa giỏ còn lại)

Trộn đậu phụ nghiền, nấm mèo, miến, bột năng và gia vị thành khối dẻo. Bột năng ở đây đóng vai keo, thiếu nó thì cuốn xong vào nồi là bung.

Đặt lá lốt mặt xanh đậm úp xuống, cho một thìa nhân, cuộn lại, gấp mép. Quét dầu lên mặt ngoài lá — bước này bỏ qua là lá cháy đen trong 5 phút.

Xếp chả lá lốt ở nửa giỏ còn lại, mép gấp úp xuống dưới cho khỏi bung. Chạy chung với nấm ở 185°C trong 12–14 phút, lật cả hai ở phút thứ 7. Chả lá lốt chín trước thì gắp ra để nấm chạy nốt.

Món 5 — Nem chay

Trộn nhân, vắt bớt nước nếu dùng củ đậu. Cuốn nem chặt tay vừa phải; cuốn lỏng thì bên trong hấp hơi, cuốn quá chặt thì lá nem nứt khi nở.

Nem chay khác nem mặn ở chỗ nhân không có mỡ, nên nếu không phết dầu thì lá bánh chỉ khô chứ không giòn. Quét một lớp dầu mỏng khắp mặt ngoài từng chiếc.

Chạy 180°C trong 12 phút, lật ở phút thứ 7. Sau đó nâng lên 200°C thêm 3–4 phút cho lên màu và giòn vỏ. Giai đoạn 200°C này phải đứng canh, quá 5 phút là cháy cạnh.

Món 6 — Khoai lang kén

Khoai lang hấp chín, nghiền khi còn nóng. Trộn bột năng, đường, nước cốt dừa thành khối dẻo không dính tay. Nếu còn dính thì thêm bột năng từng thìa nhỏ.

Vê thành các viên hình thoi dài chừng 5cm. Quét dầu.

Chạy 160°C trong 8 phút để chín trong ruột, rồi nâng 200°C thêm 4–5 phút để mặt ngoài se lại. Nếu chạy thẳng 200°C ngay từ đầu, vỏ đóng cứng mà ruột còn ướt.

Ba lỗi tôi từng mắc với mâm chay

Xếp chồng cho nhanh. Nồi chiên không dầu làm chín bằng luồng khí nóng thổi vòng quanh. Chồng hai lớp là chặn đường khí, mặt trên cháy mặt dưới sống. Thà chạy thêm một mẻ 12 phút.

Không lót giấy nến với món ướp đậm. Nước ướp rơi xuống đáy nồi, gặp mâm nhiệt là bốc khói khét, ám sang mẻ sau. Giấy nến phải là loại đục lỗ, giấy kín thì cản khí.

Ướp muối rau củ quá sớm. Muối rút nước ra khỏi su su và khoai tây; ướp trước 30 phút thì lúc vào nồi rau đã ướt nhẹp, chỉ hấp chứ không se mặt được. Trộn xong là cho vào nồi ngay.

Chọn nồi thế nào cho hợp việc cỗ bàn

Nếu bạn làm cỗ rằm đều đặn, dung tích là thứ đáng cân nhắc nhất, hơn cả số chế độ cài sẵn. Nồi 5–6L chạy vừa mâm 4 người nhưng phải chia mẻ như trên; các dòng lớn hơn cỡ nồi chiên không dầu 8L cho phép xếp hai món cùng nhiệt trên một tầng rộng, cắt bớt được một, hai lượt chạy. Ngược lại nhà ít người thì bản 5,5L gọn gàng đủ dùng và nóng nhanh hơn. Còn nếu bạn quan tâm tới độ ổn định nhiệt khi chạy liên tục 5 mẻ như bài này, có thể tham khảo thêm nhóm nồi chiên xuất xứ Nhật trước khi quyết.

Một điểm nhỏ nhưng đáng tiền: giỏ tháo rời rửa được bằng nước và có tay cầm cách nhiệt. Chạy năm mẻ liên tục thì cái tay cầm nóng rẫy sẽ làm bạn nhớ mãi.

Bày mâm

Sáu món này để nguội bớt rồi mới bày, đồ nóng bốc hơi làm mờ đĩa và làm nhũn phần vỏ giòn. Tôi hay bày rau củ và nấm vào hai đĩa nông đặt hai bên, đậu phụ và chả lá lốt ở giữa, nem và khoai lang kén ra đĩa riêng vì hai món này nhiều dầu hơn.

Mâm cỗ chay mỗi nhà mỗi khác, có nhà làm ba món, có nhà làm cả chục. Miền Bắc hay có xôi và canh; trong Nam nhiều nhà thiên về các món kho và món cuốn. Không có con số nào là "đủ" cả. Sáu món ở đây chỉ là cái khung vừa vặn với một chiếc nồi và một buổi chiều rảnh — bớt đi hai món cũng chẳng sao, phần quan trọng vẫn là lòng thành và cái bếp sạch sẽ trước khi bắt tay vào làm.

Đánh giá bài viết

Người viết: Hoàng Thanh Nhuần · 78 bài trên sanphamtop1.vn

Là người phụ nữ hiện đại, thích nấu ăn, làm đẹp, chăm sóc gia đình và cũng là người thích mua sắm nên tớ nắm bắt khá rõ nhưng sản phẩm nào tốt và không tốt, nên mua ở đâu. Tớ viết lên đây không mục đích thương mại bán hàng cho tớ mà tớ muốn chia sẻ những kinh nghiệm mua sắm của mình đến bạn đọc, giúp bạn đọc có cái nhìn khách quan, chính xác nhất về sản phẩm để có cho mình những lựa chọn tốt nhất.

Bài viết có chứa liên kết tiếp thị. Nếu bạn mua hàng qua liên kết, chúng tôi có thể nhận hoa hồng từ nhà bán — giá bạn trả không thay đổi. Giá và tình trạng hàng do nhà bán quyết định và có thể đã khác lúc bài được cập nhật (cách chúng tôi làm việc).