Ngày 23 tháng Chạp mà rơi vào giữa tuần thì nhà tôi vất. Đi làm về lúc sáu giờ, mà mâm cúng theo lệ nhà tôi phải xong trước trưa hôm sau.
Cách tôi giải quyết là dồn hết phần nướng và phần chiên vào nồi chiên không dầu và lò nướng, làm từ tối hôm trước, sáng hôm sau chỉ hâm lại và bày. Bếp gas chỉ còn lo nồi canh măng.
Bài này ghi lại năm món mặn tôi vẫn làm theo lối đó. Trước khi vào việc, hai câu rào:
Thứ nhất, mâm cúng ông Công ông Táo mỗi vùng mỗi khác, mỗi nhà mỗi nếp. Ngoài Bắc nhiều nhà có cá chép sống để phóng sinh sau khi cúng; miền Trung có nơi cúng ngựa giấy; trong Nam nhiều gia đình bày kẹo thèo lèo và một đĩa chè. Tôi không dám nói mâm nào là đúng. Cái tôi viết dưới đây chỉ là phần bếp núc, còn bày biện thế nào thì tuỳ nhà bạn quen.
Thứ hai, các con số nhiệt độ dưới đây là khoảng, không phải mệnh lệnh. Khối thịt dày như gà nguyên con hay ba chỉ quay là chỗ nồi chiên dễ đánh lừa nhất: mặt ngoài vàng đẹp mà bên trong còn hồng. Tôi có ghi rõ cách thử ở từng món, mong bạn thử thật chứ đừng tin đồng hồ hẹn giờ.
Ngày giờ và ban thờ
Ngày 23 tháng Chạp là cố định theo âm lịch nhưng rơi vào ngày dương nào thì năm nào cũng lệch, và giờ cúng thì mỗi nhà một quan niệm. Tôi thường tra trước một tuần trong mục bài viết về lịch và phong tục để biết còn mấy hôm nữa, chủ yếu để sắp lịch đi chợ chứ không phải để chọn giờ đẹp.
Nếu nhà bạn có ban thờ Thần Tài ở dưới đất thì hôm đó cũng là dịp lau dọn luôn thể. Nhà tôi thay chiếc bát hương cũ đã sứt miệng vào đúng dịp này năm kia — tôi có tham khảo cách bài trí ở chuyên mục bàn thờ Thần Tài Thổ Địa cho khỏi đặt sai vị trí, vì phần này tôi thật sự không rành.
Bảng nhiệt độ – thời gian của cả năm món
| Món | Thiết bị | Nhiệt độ | Thời gian | Mốc kiểm tra |
|---|---|---|---|---|
| Gà nguyên con 1,2–1,4kg | Nồi chiên ≥8L | 160°C → 180°C → 200°C | 25' + 20' + 5–8' | Xiên đùi ở phút 45 |
| Gà nguyên con | Lò nướng | 190–200°C | 55–70' | Xiên đùi ở phút 50 |
| Ba chỉ quay giòn bì 600–700g | Nồi chiên | 160°C → 200°C | 30–35' + 10–15' | Nhìn bì ở phút 40 |
| Chả quế 300g | Nồi chiên | 180°C → 200°C | 15–18' + 3–4' | Ấn mặt ở phút 15 |
| Cá 700g–1kg nướng riềng nghệ | Lò nướng | 200°C | 30–40', trở ở phút 20 | Tách thớ ở phút 30 |
| Tôm sú 400g | Nồi chiên | 180°C | 8–10' | Vỏ đỏ đều, thân cong |
Thứ tự tôi làm: chả quế trước (nhanh nhất, nguội vẫn ngon), rồi ba chỉ, rồi gà, tôm để cuối cùng vì tôm nguội mất ngon nhất. Cá chạy song song trong lò.
Món 1 — Gà nướng nguyên con
Nhiều nhà cúng gà luộc chứ không nướng, và đó là lệ phổ biến hơn. Tôi ghi món này cho những nhà không câu nệ, hoặc cho mâm hoá vàng hôm sau.
Nguyên liệu: gà ta 1,2–1,4kg đã làm sạch; ướp gồm 1 thìa canh nước mắm, 1 thìa canh mật ong, 1 thìa cà phê ngũ vị hương, 2 thìa cà phê dầu hào, 3 tép tỏi băm, 1 thìa cà phê bột nghệ, chút tiêu.
Cách làm:
Gà rửa sạch, lau thật khô cả trong lẫn ngoài bằng giấy. Da còn ẩm thì nồi chiên chỉ hấp chứ không làm giòn được.
Xoa hỗn hợp ướp khắp mặt ngoài và cả trong khoang bụng. Ướp tối thiểu 2 tiếng, tốt nhất để tủ lạnh qua đêm không đậy kín để da se lại.
Buộc chân, ép cánh sát thân. Cánh xoè ra là cháy đen trước khi đùi chín.
Cho vào nồi chiên úp ngực xuống, chạy 160°C trong 25 phút. Nhiệt thấp giai đoạn này để phần đùi dày kịp chín.
Lật ngửa, nâng 180°C, chạy 20 phút.
Nâng 200°C, chạy thêm 5–8 phút cho da lên màu. Đứng canh đoạn này.
Cách thử chín: xiên đũa hoặc que nhọn vào chỗ dày nhất của đùi, sát khớp. Nước chảy ra trong là chín; còn hồng là chưa. Nếu nhà có nhiệt kế thực phẩm thì đo ở đùi, khoảng 75°C là an tâm. Chưa đạt thì chạy thêm 5 phút ở 180°C rồi thử lại.
Nướng bằng lò: làm nóng lò 200°C, đặt gà lên vỉ, dưới có khay hứng. Nướng 190–200°C. Quy tắc thô tôi hay dùng là khoảng 45 phút cho mỗi kg cộng thêm 20 phút, tức gà 1,3kg vào khoảng 60–70 phút. Trở mặt một lần ở giữa chặng.
Nghỉ thịt: gà ra khỏi nồi để yên 10 phút rồi mới chặt. Chặt ngay thì nước thịt chảy hết ra thớt.
Món 2 — Ba chỉ quay giòn bì
Đây là món tôi thấy nồi chiên không dầu làm tốt hơn hẳn chảo, vì luồng khí nóng thổi trực tiếp lên bì.
Nguyên liệu: ba chỉ một khối 600–700g, chọn miếng dày đều, bì dày; 1 thìa canh giấm, 2 thìa canh muối hạt; phần thịt ướp riêng với 1 thìa cà phê ngũ vị hương, 1 thìa cà phê muối, 1 thìa cà phê đường, chút tiêu.
Cách làm:
Luộc sơ miếng ba chỉ 8–10 phút cho săn, vớt ra để nguội và lau khô.
Trở mặt bì lên, dùng xiên hoặc mũi dao nhọn châm dày đặc khắp mặt bì. Châm càng kỹ, bì càng nổ đều. Đây là bước tốn công nhất và cũng là bước quyết định.
Xát ướp gia vị vào mặt thịt và các cạnh, tuyệt đối không xát vào bì. Gia vị dính bì là bì cháy đen chứ không phồng.
Quét giấm lên mặt bì, rắc một lớp muối hạt phủ kín. Để trong tủ lạnh không đậy 4–6 tiếng, hoặc qua đêm. Muối và không khí lạnh rút nước khỏi bì.
Trước khi nướng, gạt sạch muối, lau khô mặt bì.
Cho vào nồi bì hướng lên trên, chạy 160°C trong 30–35 phút.
Nâng 200°C, chạy 10–15 phút. Bì sẽ phồng lên thành từng hạt và nổ lách tách. Nếu có góc chưa phồng, xoay miếng thịt rồi chạy thêm 3–5 phút.
Để nguội hẳn mới thái, thái lúc nóng thì bì gãy vụn.
Món 3 — Chả quế
Nguyên liệu: giò sống 300g, 1/2 thìa cà phê bột quế, 1 thìa cà phê nước mắm, 1 lòng đỏ trứng, 1 thìa cà phê dầu điều.
Trộn giò sống với bột quế và nước mắm, quết lại cho dẻo. Lót giấy nến vào giỏ, dàn giò thành một lớp dày khoảng 1,5cm, mặt phẳng.
Chạy 180°C trong 15–18 phút. Ấn nhẹ mặt chả thấy đàn hồi, không lún là chín.
Trộn lòng đỏ trứng với dầu điều, quét lên mặt, chạy tiếp 200°C trong 3–4 phút cho lên màu vàng cam. Bước quét màu này chỉ để đẹp mâm, bỏ qua cũng không sao.
Món 4 — Cá nướng riềng nghệ
Ngoài Bắc nhiều nhà mua cá chép sống để phóng sinh chứ không làm thịt, nên món này tôi thường làm bằng cá lóc hoặc cá trắm — nếu nhà bạn có lệ riêng thì cứ theo lệ nhà.
Nguyên liệu: cá 700g–1kg làm sạch, khía hai bên thân; ướp gồm 2 thìa canh riềng xay, 1 thìa canh nghệ tươi giã, 2 thìa canh mẻ (hoặc 1 thìa canh sữa chua không đường), 1 thìa canh mắm tôm nếu nhà ăn được, 1 thìa canh dầu, 1 thìa cà phê đường.
Xoa hỗn hợp vào các đường khía và khoang bụng, ướp 30–45 phút.
Nướng lò 200°C trong 30–40 phút, trở mặt ở phút thứ 20. Cá chín khi lấy đũa tách nhẹ vào chỗ dày nhất, thớ thịt rời ra và không còn trong.
Cá to hơn 1kg thì nồi chiên cỡ thường không chứa vừa. Đây là một trong số ít trường hợp lò nướng rõ ràng hơn hẳn — nếu bạn đang phân vân giữa hai thiết bị, bài so sánh nên mua nồi chiên không dầu hay lò nướng nói khá đủ về ranh giới này, và nhóm lò nướng gia đình trên site cũng có vài mẫu dung tích đủ cho một con cá nguyên.
Món 5 — Tôm sú nướng muối ớt
Nguyên liệu: tôm sú 400g, 1 thìa cà phê muối, 1/2 thìa cà phê ớt bột, 1 thìa canh dầu, chút tỏi băm.
Tôm rửa sạch, cắt râu, để nguyên vỏ. Trộn với gia vị, để 10 phút.
Chạy 180°C trong 8–10 phút, lật ở phút thứ 5. Vỏ đỏ đều và thân tôm cong lại là được. Tôm rất nhanh dai, quá 12 phút là hỏng.
Bốn lỗi hay gặp khi nướng đồ cúng
Cho thịt đông đá thẳng vào nồi. Khối thịt còn lõi đá sẽ chín mặt ngoài trong khi bên trong vẫn lạnh, và không có cách nào bù bằng thời gian mà không cháy vỏ. Rã đông chậm trong ngăn mát từ hôm trước.
Không hứng mỡ. Gà và ba chỉ nhả rất nhiều mỡ. Mỡ rơi xuống mâm nhiệt là bốc khói mù bếp và ám mùi khét sang món sau. Đổ một chén nước lọc vào lòng nồi phía dưới giỏ trước khi chạy — mỡ rơi vào nước là hết khói.
Ướp mật ong ngay từ đầu ở nhiệt cao. Đường trong mật ong cháy ở nhiệt thấp hơn nhiệt cần để thịt chín tới. Nếu muốn lớp mật ong bóng đẹp, hãy quét vào 5–7 phút cuối chứ đừng ướp rồi chạy 200°C ngay.
Nhồi đầy giỏ để tiết kiệm mẻ. Với đồ mặn nhiều mỡ, chật giỏ còn tệ hơn đồ chay: hơi nước từ thịt không thoát kịp, món ra ướt và nhợt màu.
Chọn thiết bị cho việc cỗ bàn
Nếu bạn định nướng gà nguyên con thì dung tích là điều kiện cần, không phải tuỳ chọn. Nồi 4–5L không nhét vừa con gà 1,3kg, và nhét gượng thì cánh chạm mâm nhiệt. Các bản dung tích lớn kiểu nồi chiên 10L mới đủ chỗ để luồng khí đi vòng quanh con gà.
Thứ hai là khả năng giữ nhiệt khi chạy dài. Mâm cúng thường phải chạy bốn năm mẻ liên tiếp; nếu muốn tham khảo nhóm ổn định hơn, có thể xem qua các mẫu nồi chiên Panasonic.
Một chi tiết nhỏ mà tôi thấy quan trọng hơn cả chế độ cài sẵn: giỏ tháo rời được khỏi khay hứng mỡ. Nướng xong con gà mà phải bê cả cụm nặng trịch đầy mỡ nóng đi rửa thì lần sau bạn sẽ lười.
Những món còn lại của mâm
Nồi chiên và lò không làm được tất cả. Phần còn lại của mâm nhà tôi vẫn là bếp gas và tay: canh măng ninh với móng giò, đĩa xôi, bát cơm, đĩa dưa hành, và tuỳ nhà mà có thêm giò lụa hay nem rán.
Cũng có nhà chỉ bày một mâm rất giản dị: bát cơm, quả trứng, đĩa muối, chén rượu và mấy bông hoa. Tôi từng thấy mâm như thế ở nhà một bác hàng xóm, và nó không kém trang trọng chút nào. Không có con số món nào là ngưỡng phải đạt, và cũng chẳng có ai chấm điểm. Nấu được gì thì bày nấy, sạch sẽ và chỉn chu là đủ.
Người viết: Hoàng Thanh Nhuần · 78 bài trên sanphamtop1.vn
Là người phụ nữ hiện đại, thích nấu ăn, làm đẹp, chăm sóc gia đình và cũng là người thích mua sắm nên tớ nắm bắt khá rõ nhưng sản phẩm nào tốt và không tốt, nên mua ở đâu. Tớ viết lên đây không mục đích thương mại bán hàng cho tớ mà tớ muốn chia sẻ những kinh nghiệm mua sắm của mình đến bạn đọc, giúp bạn đọc có cái nhìn khách quan, chính xác nhất về sản phẩm để có cho mình những lựa chọn tốt nhất.
Bài viết có chứa liên kết tiếp thị. Nếu bạn mua hàng qua liên kết, chúng tôi có thể nhận hoa hồng từ nhà bán — giá bạn trả không thay đổi. Giá và tình trạng hàng do nhà bán quyết định và có thể đã khác lúc bài được cập nhật (cách chúng tôi làm việc).
Bài liên quan
3 Cách làm chuối sấy bằng nồi chiên không dầu Sharp cực dễ
Làm bánh tart trứng bằng nồi chiên không dầu siêu dễ sau 15 phút
Hướng dẫn làm bánh sinh nhật bằng nồi chiên không dầu siêu dễ
Bật mí 2 cách làm bánh mì hoa cúc bằng nồi chiên không dầu
